کلود گیمینگ چیست و چطور کار می‌کند؟

کلود گیمینگ یعنی بازی روی یک سرور قوی اجرا می‌شود و فقط تصویرش، مثل یک ویدیوی زنده، به گوشی یا کامپیوتر شما می‌رسد. شما با دسته یا کیبورد فرمان می‌دهید، فرمان به سرور می‌رود و نتیجه‌اش در کسری از ثانیه روی صفحهٔ شما دیده می‌شود.

با این روش برای بازی‌های سنگین نه کارت گرافیک گران لازم دارید، نه باید ده‌ها گیگابایت بازی دانلود کنید. در این مقاله از مجلهٔ ملی گیم ساده توضیح می‌دهم کلود گیمینگ چیست، چطور کار می‌کند، چه چیزهایی برایش لازم است و کجا به درد شما می‌خورد و کجا نه.

کلود گیمینگ چیست؟

کلود گیمینگ (Cloud Gaming) که به آن «گیمینگ ابری» یا «بازی ابری» هم می‌گویند، روشی برای بازی کردن است که در آن بازی روی دستگاه شما اجرا نمی‌شود. بازی روی سرورهای قدرتمند یک دیتاسنتر نصب است و همان‌جا اجرا می‌شود. شما خود بازی را دانلود یا نصب نمی‌کنید و فقط برنامهٔ سرویس را روی گوشی یا کامپیوترتان دارید.

ساده‌ترین مثال، تماشای فیلم آنلاین است. وقتی فیلمی را آنلاین می‌بینید، فیلم روی دستگاه شما ذخیره نمی‌شود و تصویرش لحظه‌به‌لحظه می‌رسد. کلود گیمینگ هم همین‌طور است، با یک فرق مهم: این تصویر به شما جواب می‌دهد. هر دکمه‌ای که می‌زنید به سرور می‌رود، شخصیت بازی همان‌جا حرکت می‌کند و تصویر تازه برای شما فرستاده می‌شود. برای همین یک لپ‌تاپ اداری معمولی یا یک گوشی هم می‌تواند بازی‌ای را نشان دهد که در حالت عادی به یک سیستم گیمینگ نیاز دارد.

کلود گیمینگ چطور کار می‌کند؟

هر لحظه از بازی ابری یک رفت‌وبرگشت کوتاه بین دستگاه شما و سرور است. این مسیر شش مرحله دارد:

1. ثبت فرمان: دکمه‌ای را روی کیبورد، ماوس یا دسته می‌زنید.
2. ارسال به سرور: فرمان شما از طریق اینترنت به سرور می‌رود.
3. اجرای بازی: سرور فرمان را اجرا می‌کند و تصویر بعدی بازی را می‌سازد.
4. فشرده‌سازی تصویر: سرور آن تصویر را به ویدیویی سبک تبدیل می‌کند تا سریع ارسال شود.
5. ارسال تصویر: ویدیو از طریق اینترنت به دستگاه شما فرستاده می‌شود.
6. نمایش: دستگاه شما تصویر را باز می‌کند و نتیجهٔ حرکتتان را نشان می‌دهد.

این چرخه در ملی گیم تا ۶۰ بار در ثانیه تکرار می‌شود و برای همین تصویر روان دیده می‌شود. هرچه اینترنت شما پایدارتر و فاصله‌تان تا سرور کمتر باشد، این رفت‌وبرگشت کوتاه‌تر است و بازی زودتر به حرکت‌های شما جواب می‌دهد. با این حال، کمی تأخیر همیشه وجود دارد؛ در بخش محدودیت‌ها بیشتر درباره‌اش گفته‌ام.

برای کلود گیمینگ چه چیزهایی لازم است؟

تا اینجا دیدیم گیمینگ ابری چیست؛ حالا ببینیم برای شروعش چه می‌خواهید. خبر خوب این است که لیست کوتاه است و به سخت‌افزار گران نیازی ندارد. چهار چیز کافی است:

۱. اینترنت پایدار

مهم‌ترین چیز در کلود گیمینگ، پایداری اینترنت است، نه فقط سرعتش. برای بازی روان در ملی گیم، اینترنت پایدار با سرعت دست‌کم ۲۰ مگابیت بر ثانیه و پینگ زیر ۳۰ میلی‌ثانیه تا سرورهای ملی گیم پیشنهاد می‌شود. پینگ یعنی مدت زمانی که طول می‌کشد فرمان شما به سرور برسد و جوابش برگردد؛ هرچه کمتر باشد، بازی زودتر واکنش نشان می‌دهد.

• اینترنت فیبر نوری (FTTH) و VDSL معمولاً پایدارترین گزینه‌ها هستند.
• اگر می‌توانید، دستگاه را با کابل شبکه به مودم وصل کنید. اگر با وای‌فای بازی می‌کنید، باند ۵ گیگاهرتز معمولاً پایدارتر از ۲.۴ گیگاهرتز است، چون ۲.۴ گیگاهرتز شلوغ‌تر است و ممکن است باعث پرش تصویر شود.
• اینترنت همراه (4G) هم جواب می‌دهد، به شرطی که آنتن‌دهی در جایی که هستید ثابت و خوب باشد.

قبل از شروع، وضعیت اینترنتتان را در صفحهٔ تست سرعت ملی گیم بسنجید تا ببینید سرعت و پینگتان مناسب است یا نه.

۲. یک دستگاه معمولی

لازم نیست سیستم قوی داشته باشید. بار سنگین بازی روی سرور است و دستگاه شما فقط تصویر را نمایش می‌دهد. برای همین کلود گیمینگ برای کامپیوتر قدیمی یا لپ‌تاپی که کارت گرافیک ندارد، راهی برای بازی کردن بدون خرج کردن برای ارتقای قطعات است. همین که دستگاه بتواند یک ویدیوی ۶۰ فریمی را روان پخش کند، کافی است.

۳. برنامهٔ سرویس

برای وصل شدن به سرورها، برنامهٔ سرویس کلود گیمینگ را نصب می‌کنید؛ در ملی گیم یعنی برنامهٔ ملی گیم روی گوشی یا کامپیوتر. دقت کنید که فقط همین برنامه نصب می‌شود و خود بازی هیچ‌وقت روی دستگاه شما دانلود نمی‌شود.

۴. دسته بازی یا ماوس و کیبورد

کنترل بازی به سلیقه و نوع بازی بستگی دارد. برای بازی‌های ماشینی، فوتبالی و داستانی، دستهٔ بازی (بلوتوثی یا سیمی) حس بهتری می‌دهد. برای بازی‌های تیراندازی و استراتژی، ماوس و کیبورد دقیق‌ترند. اینکه هر بازی از دسته پشتیبانی می‌کند یا نه، در صفحهٔ همان بازی آمده است.

مزایای کلود گیمینگ یا بازی ابری چیست؟

مهم‌ترین مزیت بازی ابری این است که سخت‌افزار دیگر شرط بازی کردن نیست. مزایای اصلی‌اش این‌هاست:

• بازی‌های سنگین را بدون کارت گرافیک گران یا کنسول نسل جدید بازی می‌کنید.
• خود بازی دانلود و نصب نمی‌شود، پس فضای حافظهٔ دستگاهتان پر نمی‌شود.
• منتظر دانلود و آپدیت‌های چند گیگابایتی نمی‌مانید.
• بازی‌های کامپیوتری را روی گوشی هم می‌شود بازی کرد.
• چون پردازش اصلی روی سرور است، دستگاه شما خیلی کمتر داغ می‌شود و فشار کمتری رویش است.

محدودیت‌های کلود گیمینگ چیه؟

کلود گیمینگ بی‌نقص نیست و بهتر است قبل از شروع، محدودیت‌هایش را بشناسید:

• وابستگی کامل به اینترنت: اگر اینترنت قطع شود یا افت کند، کیفیت تصویر پایین می‌آید یا بازی قطع می‌شود.
• کمی تأخیر: بین زدن دکمه و دیدن نتیجه، کمی تأخیر هست؛ بیشتر از وقتی که بازی روی دستگاه خودتان اجرا شود. با پینگ پایین این تأخیر معمولاً محسوس نیست.
• افت لحظه‌ای کیفیت تصویر: اگر سرعت اینترنت یک‌دفعه کم شود، تصویر برای چند ثانیه تار می‌شود تا بازی قطع نشود.
• صف در ساعت‌های شلوغ: ممکن است در ساعت‌های پرترافیک چند دقیقه در صف بمانید.
• حساسیت در بازی‌های رقابتی: در بازی‌های تیراندازی آنلاین و رقابتی که هر میلی‌ثانیه مهم است، نوسان پینگ بیشتر به چشم می‌آید.

خلاصه اینکه کلود گیمینگ برای بازی‌های داستانی، ماجرایی، ورزشی و استراتژی عالی است، ولی با اینترنت ناپایدار تجربهٔ خوبی نمی‌دهد.

کلود گیمینگ در ایران و اهمیت سرور داخلی

در کلود گیمینگ، فاصلهٔ شما تا سرور مستقیماً روی تأخیر اثر می‌گذارد. فرمان شما باید تا سرور برود و تصویر برگردد، و هرچه این مسیر طولانی‌تر باشد، رفت‌وبرگشت بیشتر طول می‌کشد. داده در فیبر نوری با سرعتی حدود دوسوم سرعت نور حرکت می‌کند؛ یعنی هر هزار کیلومتر فاصله، دست‌کم حدود ۱۰ میلی‌ثانیه به زمان رفت‌وبرگشت اضافه می‌کند، تازه بدون حساب کردن مسیرهای پرپیچ‌وخم شبکه.

سرویس‌های شناخته‌شدهٔ خارجی مثل GeForce NOW انویدیا و Xbox Cloud Gaming مایکروسافت به‌طور رسمی در ایران ارائه نمی‌شوند و سرورهایشان خارج از کشور است. یعنی هم دسترسی به آن‌ها سخت است، هم پرداختشان ارزی است، و هم به خاطر فاصلهٔ زیاد، پینگ تا سرورهایشان بالاتر می‌رود.

ملی گیم برای حل همین مشکل، سرورهایش را در داخل ایران گذاشته است. با یک اینترنت پایدار، پینگ تا سرورهای ملی گیم می‌تواند زیر ۳۰ میلی‌ثانیه باشد. شما فقط برنامهٔ ملی گیم را نصب می‌کنید و بدون دانلود خود بازی، تصویرش را تا ۶۰ فریم بر ثانیه دریافت می‌کنید.

هزینه در ملی گیم ساعتی است؛ پلن‌ها و قیمت‌ها را در صفحهٔ پلن‌ها ببینید. ملی گیم تست رایگان ندارد، پس پیشنهاد می‌کنم قبل از خرید، اینترنتتان را در تست سرعت بسنجید.

تفاوت کلود گیمینگ با کنسول و شبیه‌ساز

برای بازی کردن سه راه رایج دارید: کلود گیمینگ، کنسول و شبیه‌ساز. هرکدام شرایط و هزینهٔ خودش را دارد. این جدول کمکتان می‌کند راحت‌تر انتخاب کنید:

برای انتخاب:

• اگر نمی‌خواهید برای سخت‌افزار هزینهٔ سنگین بدهید و اینترنت پایدار دارید، کلود گیمینگ مناسب شماست.
• اگر اینترنت خوبی ندارید و کمترین تأخیر را می‌خواهید، کنسول گزینهٔ بهتری است.
• اگر کامپیوتر نسبتاً قوی دارید و می‌خواهید بازی‌های کنسول‌های قدیمی را بدون اینترنت بازی کنید، شبیه‌ساز به کارتان می‌آید.

شروع بازی با ملی گیم در ۴ قدم

شروع بازی در کلود گیمینگ ایرانی ملی گیم کار پیچیده‌ای نیست و به دانلود چند ده گیگابایتی یا خرید سخت‌افزار نیاز ندارد. این چهار قدم را بروید:

قدم اول: ثبت‌نام و ورود

وارد سایت یا برنامهٔ ملی گیم شوید و به بخش «ورود / ثبت‌نام» بروید. اگر کاربر تازه هستید، در بخش ثبت‌نام نام و نام خانوادگی، شمارهٔ موبایل، ایمیل و رمز عبورتان را وارد کنید و دکمهٔ ثبت‌نام را بزنید. اگر از قبل حساب دارید، می‌توانید با رمز ثابت یا با رمز موقتی که به موبایلتان پیامک می‌شود وارد شوید.

قدم دوم: خرید پلن

هزینه در ملی گیم بر اساس ساعت بازی است. به صفحهٔ پلن‌ها بروید و پلنی را بخرید که با مقدار بازی‌تان جور است. با خرید پلن، ساعت‌های آن به حسابتان اضافه می‌شود و تا یک ماه از زمان خرید اعتبار دارد. اگر ساعت‌های پلن تمام شد، می‌توانید با شارژ کیف‌پول، بازی را ساعتی ادامه دهید.

قدم سوم: انتخاب بازی

به آرشیو بازی‌ها سر بزنید و بازی‌ای را که دوست دارید پیدا کنید؛ از دسته‌بندی‌ها یا کادر جستجو. لازم نیست نگران سیستم مورد نیاز بازی باشید، چون همهٔ بازی‌ها روی سرورهای ملی گیم نصب و آماده‌اند.

قدم چهارم: اجرای بازی

برنامهٔ ملی گیم را روی گوشی یا کامپیوتر باز کنید، با حسابتان وارد شوید و بازی را اجرا کنید. بازی بدون دانلود خود بازی روی صفحهٔ شما باز می‌شود. دسته یا ماوس و کیبورد را وصل کنید و بازی را شروع کنید.

سیو (ذخیرهٔ) بازی‌هایتان تا وقتی پلن فعال دارید نگه داشته می‌شود. اگر پلنتان تمام شد، ۷ روز فرصت دارید تمدید کنید؛ بعد از آن، سیوها پاک می‌شوند. برای جواب سؤال‌های بیشتر، سؤالات متداول ملی گیم را ببینید.

سؤالات متداول

cloud gaming چیست؟

کلود گیمینگ (cloud gaming) روشی برای بازی کردن است که در آن بازی روی سرور اجرا می‌شود و تصویرش از طریق اینترنت به گوشی یا کامپیوتر شما می‌رسد. شما خود بازی را نصب نمی‌کنید و فقط برنامهٔ سرویس را دارید.

آیا کلود گیمینگ رایگان است؟

نه. نگهداری سرورهای قوی هزینه دارد و سرویس‌های کلود گیمینگ معمولاً پولی‌اند. ملی گیم هم تست رایگان ندارد و هزینه بر اساس ساعت بازی حساب می‌شود.

کلود گیمینگ با اینترنت موبایل کار می‌کند؟

بله، با اینترنت همراه (4G) هم می‌شود بازی کرد، به شرطی که آنتن‌دهی در جایی که هستید ثابت باشد. اگر آنتن نوسان داشته باشد، کیفیت تصویر افت می‌کند.

آیا کلود گیمینگ تأخیر دارد؟

بله، کمی تأخیر طبیعی است و هیچ سرویسی نمی‌تواند آن را صفر کند. ولی اگر پینگ شما تا سرورهای ملی گیم زیر ۳۰ میلی‌ثانیه باشد، این تأخیر در بیشتر بازی‌ها حس نمی‌شود.

روی کدام دستگاه‌ها می‌شود کلود گیمینگ کرد؟

روی گوشی‌های هوشمند، لپ‌تاپ‌های معمولی و کامپیوترهایی که کارت گرافیک جداگانه ندارند. مثلاً با کلود گیمینگ اندروید می‌توانید بازی‌های سنگین کامپیوتری را بدون نصب خود بازی روی گوشی بازی کنید. کافی است دستگاه بتواند ویدیوی ۶۰ فریمی را روان پخش کند و برنامهٔ ملی گیم روی آن نصب شود.